In het begin van de twintigste eeuw werd de Frenologie weer populair. De jaren ervoor werd deze weggehoond door de wetenschappers van die tijd, maar... de Frenologie bleek taaier dan gedacht!
Hieronder leest u een leuk stuk hierover, geschreven door Theo Op den Kamp, een van de eerste leerlingen van Anette Müller.
Scientific Phrenology
Een van de grote voorvechters was Bernard Hollander (1864 – 1934). Hij werd geboren in Wenen en emigreerde later naar Engeland waar hij als psychiater en arts werkte in een hospitaal voor psychisch gestoorden.
Hollander week af van de traditionele Frenologie doordat hij het “bumpreading” (het aftasten van de schedel op bulten en kuiltjes om karaktertrekken te ontdekken) wegliet. Hij vond dat onzin en van geen enkele waarde. Hollander concentreerde zich helemaal op het meten van de omvang van bepaalde schedelgebieden. Honderden personen werden gemeten om een zo groot mogelijk statistisch gemiddelde te krijgen. Deze gegevens werden in een z.g.
Craniogram geplaatst (zie afbeelding beneden) zodat hij bij elke nieuwe meting kon zien of deze persoon bij het gemiddelde lag.
Wie wint... Craniometrie 10, of Frenologie 42?
De Craniometrie had een groot “voordeel” ten opzichte van de 42 plekken die bij de traditionele Frenologie gangbaar waren. Met deze 10 meetpunten had je al de basisenergieën en basiscapaciteiten van de persoonlijkheid snel te pakken. Combinaties maken met 10 plekken is makkelijker dan combinaties maken met de 42 plekken van de Frenologie. Dat wil niet zeggen: ook beter!
Professor Paul Bouts en zijn neef Benny Bouts waren aanhangers van Hollander en gebruikten zijn meetmethode als onderdeel binnen de Psychognomie. Bij een analyse werd eerst een craniogram gemaakt en daarna pas werd de Frenologie erbij genomen. Het aftasten van de schedelgebieden werd wel toegepast maar zij gebruikten alleen die p
lekken waarvan ze zeker wisten dat deze correct waren. Omdat zij honderden personen analyseerden kwamen er toch subtiele verschillen bij de mensen tevoorschijn.
De Psychognomie heeft vele onderdelen die uit de traditionele Frenologie stammen overgenomen. Één onderscheid ten opzichte van de Frenologie is dat ook de combinaties van de craniometingen zijn erin verwerkt.
Anette Müller en de Psychognomie van de toekomst
In 1986 kwam Anette Muller in contact met Prof. Bouts. Ze leerde de methode zoals Bouts deze had ontwikkeld en was ook nog een van de weinigen die de craniometrie geleerd kreeg en toepaste. Ze begon bij haar analyses altijd met de craniometing en paste daarna het aftasten van de schedelplekken van de Psychognomie toe. Degenen die bij haar in het verleden ooit een analyse hebben laten uitvoeren zullen zich dit zeker nog kunnen herinneren.
De craniometrie werd door Anette niet in lesvorm gegeven maar de combinaties van de metingen werden wel in de lessen verwerkt. Een hele bekende combinatie is de verhouding van het boven-oor punt met het voor-oor punt.
De doodsteek van de Craniometrie en Frenologie
De methode van de craniometingen heeft het nooit gehaald als standaard methode binnen de psychiatrie van die tijd. De doodsteek voor de Frenologie was de ontwikkeling van de psychoanalyse van Sigmund Freud en zijn collega’s. Degene die het wel nog lang toepaste was Paul Bouts. Hij gebruikte het binnen zijn pedagogische activiteiten als leraar en als natuurgeneeskundig arts.
Craniometrie in de praktijk: Beginpunt van craniometingen
Als je kijkt naar deze foto zie je dat het begin van het meetpunt boven het oor begint (bi-auriculair punt). Dat was het beginpunt dat Hollander gebruikte. Benny Bouts nam een ander punt en wel het voor-oor punt (pre-auirculair punt). Voel eens vóór je oor met je vinger, daar is een kuiltje (kaak gewricht) en ga even iets omlaag zodat je op het bot bent. Dat is het voor-oor punt.
Hollander en ook Benny Bouts gebruikten voor de metingen een meetlint (foto 1 t/m 10) en de Craniometer van Bertillon (foto 11 t/m 16).
 |
| Meetlint |
 |
| Craniometer van Bertillon |
Het Craniogram
Onderstaande grafiek is een craniogram met twee vaste lijnen in getekend: één die het gemiddelde van de vrouwenschedel en één die het gemiddelde van de mannenschedel aangeeft. In het boek van Paul Bouts “De Psychognomie” kun je de tabellen vinden die de gemiddelden aangeven in verhouding met de schedelomvang. (De getallen 53 en 56 in de illustratie, is de maat in centimeters voor de schedelomvang, zie foto 1).
 |
| Uit het boek “De Psychognomie” van Professor Paul Bouts |
Bij kinderen wordt de schedelomtrek metingen periodiek herhaald tot de peuterjaren. De schedelomvang en vorm groeit elk jaar tot de leeftijd van ongeveer 26 jaar. Daarna is de schedel uitgegroeid.
Hoe meet je in de craniometrie? Uitleg van enkele gebruikte meetpunten
Om het makkelijk te houden zal ik alleen die assen en meetpunten beschrijven die het meest gebruikt worden.
 |
| Hollander en ook Benny Bouts gebruikten voor de metingen een meetlint (foto 1 t/m 10) en de Craniometer van Bertillon (foto 11 t/m 16) |
Metingen
De schedelomvang meting (foto 1) en de overlangse-boog meting (foto 2) worden genomen om de verhouding met de andere meetpunten vast te stellen. Niet alle schedels zijn immers gelijk!
1. Breedte van voor-oor punt tot voor-oor punt
Deze geeft de lichamelijke weerstand aan. Hoe breder de schedel op die plek hoe groter je herstel vermogen uit ziektes is zoals griep en verkoudheid.
2. Breedte boven-oor punt tot boven-oor punt (Foto 14)
Geeft de mate van mentale energie aan die zich opbouwt door stress en wanneer deze naar buiten komt in een agressieve actie.
3. Breedte van slaap- tot slaap (foto 13)
Geeft aan hoezeer je in staat bent om voor jezelf op te komen. Het wordt genoemd “positief egoïsme”. Hoe assertief ben je?
4. Breedte achterkant boven schedel (foto 16)
Hoe preventief denk je en hoe hou je de omgeving in de gaten op gevaar.
5. Breedte wenkbrauwboog (foto 12)
Van hoeveel details in je omgeving ben je je bewust.
6. Lengte over het eind voorhoofd (foto 5)
Oorzakelijk denken. Je zoekt altijd naar het waarom, filosofisch denken.
7. Boog lengte over begin haargrens (foto 6)
Geeft de mate van welwillendheid aan. Hoeveel doe jij voor je naaste en heb je het goed met hem voor.
8. Verticale boog over top van de schedel (foto 7)
Geeft je drang naar perfectie aan. Alleen het allerhoogste wordt geaccepteerd en niets minder.
9. Lengte bovenste gedeelte van het achterhoofd (foto 8)
Geeft de mate van eigenwaarde aan. Hoe trots je kunt zijn.
Combinatie kracht
De kracht van deze methode ligt in de combinaties van de metingen. De uiteindelijke waarde van de craniometrie ligt in degene die hem gebruikt. Het is een zeer goede aanvulling op de Frenologie. Het maakt de karakteruitleg specifieker en subtiliteiten worden nog beter weergegeven.
Tot slot
Zoals je weet geeft Peggy een driedaagse over de Frenologie. Daar worden enkele van de meest voorkomende combinaties en daarnaast nog meer meetpunten uitgelegd.
Het gaat om de combinaties die te zien zijn, waarvoor je dus geen craniometer nodig hebt. Niet iedereen heeft per slot van rekening een craniometer thuis liggen tegenwoordig!
Geschreven door:
Theo Op den Kamp
Profiling the personality of the future...
